أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
293
تجارب الأمم ( فارسى )
محمد جاى ياقوت را پر كردند . [ 1 ] ياقوت مدتى در شيراز بماند و با على بن خلف * بن تناب كه پيمانكار دارائى ديهها و خراج فارس بود همگامى كرده ، از فرستادن ماليات براى سلطان [ به بغداد ] خوددارى كردند و چنان بود تا روز شنبه در سال 322 [ 2 ] كه على بن بويه ديلمى فارس را بگرفت . در اين سال كاروانهاى حاجيان همراه « مونس ورقائى » از مكه سالم [ به بغداد ] بازگشتند . مردم از باز شدن راه مكه و استوارى حج خرسند شده ، طاق نصرتها در بغداد بر پا ساختند . در اين سال نيز وزير سليمان بن حسن [ 3 ] دستگير شد . گزارش انگيزهء آن : دست تنگى سخت و درخواستهاى بسيار بستانكاران سليمان بن حسن راه را بر داوطلبان وزيرى باز كرده ، به نامهپراكنى و خرابكارى ضد او پرداختند . پس او با ابو القاسم عبيد الله بن محمد كلوذانى دستگير شدند ، كه سخت بر او گران آمده به زارى افتاد و هر دو را به « دار السلطان » بردند . مقتدر خيلى مىخواست حسين بن قاسم را به وزيرى گمارد ، ولى مونس جلو او را گرفته پيشنهاد كرد كلوذانى را بدان كار بگمارد ، مدت وزيرى سليمان يك سال و دو ماه و چند روز بود . مقتدر روز شنبه پنج روز از رجب مانده [ 4 ] ، با نامهاى كه * با مفلح فرستاد ، ابو القاسم عبيد الله بن محمد كلوذانى را از خانه مونس به پيشگاه خواند و پيشنهاد نمود كه براى پوشيدن خلعت وزيرى و رهبرى ديوانها كه بدان گمارده شده است ، نه امروز بلكه دوشنبه [ 27 رجب ] به پائين آيد . كلوذانى ترسيد ، مبادا ترفندى در كار باشد كه حسين بن قاسم را به وزيرى گمارند ، زيرا شنيده بود كه حسين پس از
--> [ ( 1 - ) ] M : اين دو برادر به سال 317 ه پليس بغداد را در دست داشته و در 318 ه محمد بن ياقوت جاى ايشان را بگرفت ( خ 5 : 330 ) . [ ( 2 - ) ] M : ن . ك . خ 5 : 462 شنبه 20 ج 2 - 322 . [ ( 3 - ) ] صله عريب : 161 پ 6947 / / M : ابو القاسم سليمان بن حسن مخلد بن جراح دوباره از رمضان تا ذىحجهء 324 ه وزير راضى خواهد بود ( خ 5 : 532 ) براى جراح - ص 46 و 279 . [ ( 4 - ) ] M : براى اين گونه تاريخ دادن ، ن . ك . 5 : 169 پانوشت .